Uraz akustyczny – czym jest i jak sobie z nim radzić?

Współczesne otoczenie coraz częściej stawia nasze uszy w trudnej sytuacji – zarówno ekspozycja na hałas zawodowy, jak i intensywne korzystanie ze słuchawek czy muzyka na koncertach mogą doprowadzić do trwałych zaburzeń słuchu. Jeden nagły głośny dźwięk lub wielokrotna ekspozycja na hałas mogą skutkować czymś więcej niż tylko chwilową niedogodnością – mowa tu o tzw. urazie akustycznym. Czym dokładnie jest uraz akustyczny? Jakie są jego rodzaje, przyczyny oraz objawy, a także jak można z nim działać – łącznie z rolą aparatów słuchowych? Sprawdź teraz!

Co to jest uraz akustyczny?

Uraz akustyczny to uszkodzenie struktur ucha wewnętrznego – głównie komórek rzęsatych w ślimaku – które zachodzi wskutek nadmiernej ekspozycji na dźwięk o zbyt dużym natężeniu lub długotrwałym działaniu hałasu. 

Może być wywołany jednorazowym ekstremalnym zdarzeniem (np. wybuch, strzał) lub przewlekłym narażeniem na hałas. 

Efektem mogą być tymczasowe lub trwałe zmiany w zdolności słyszenia, takie jak ubytek słuchu, pojawienie się szumów usznych czy inne zaburzenia słuchu.

Jakie są rodzaje urazów akustycznych?

Ostry uraz akustyczny

Ostry uraz akustyczny pojawia się w wyniku jednorazowego działania bardzo wysokiego poziomu hałasu – przykładem może być wybuch, wystrzał z broni lub bardzo głośny impuls dźwiękowy. 

W takich przypadkach uszkodzenie ucha może nastąpić natychmiast, objawy mogą być nagłe – np. ból ucha, szum, utrata słuchu. 

Przewlekły uraz akustyczny

Przewlekły uraz akustyczny rozwija się w wyniku długotrwałej ekspozycji na hałas o wysokim lub umiarkowanym natężeniu – na przykład u pracowników przebywających przez lata w głośnym środowisku, u osób korzystających intensywnie ze słuchawek w wysokiej głośności albo na koncertach. 

Ten typ uszkodzenia pojawia się stopniowo, często bywa mniej zauważalny na początku, co powoduje, że bywa lekceważony.

Jakie są przyczyny i objawy urazów akustycznych?

Przyczyny

Przyczyną urazu akustycznego jest przede wszystkim nadmierne obciążenie ucha hałasem – zarówno jednorazowym o bardzo wysokim natężeniu, jak i wielokrotną lub długotrwałą ekspozycją na hałas. 

Do przykładów należą: wybuchy, strzały, praca w środowisku z maszynami wysokohałasowymi, używanie słuchawek przy dużym natężeniu dźwięku. 

Ponadto czynniki zwiększające ryzyko to: istniejące schorzenia ucha środkowego, przyjmowanie leków ototoksycznych, stan po operacjach uszu, wiek. 

Objawy

W przypadku ostrego urazu akustycznego objawy mogą być dramatyczne: ból ucha, natychmiastowa utrata słuchu, szumy uszne, uczucie zatkania ucha, czasem krwawienie z ucha. 

Z kolei w urazie przewlekłym objawy rozwijają się wolniej i mogą obejmować: stopniowe pogorszenie słuchu (zwłaszcza w zakresie wyższych częstotliwości), szumy uszne, trudności w koncentracji, uczucie ciśnienia w uchu lub głowie. 

Ważne, by nie ignorować nawet łagodnych objawów – wczesna reakcja może być kluczowa.

Jak radzić sobie z urazami akustycznymi?

Pierwszym krokiem jest szybka konsultacja specjalistyczna – otorynolaryngolog lub audiolog powinien wykonać wywiad, badanie otolaryngologiczne i badania słuchu (audiometrię). 

W przypadku urazu ostrego czasami konieczna jest hospitalizacja lub interwencja jak np. leczenie sterydowe lub chirurgiczne (np. gdy doszło do pęknięcia błony bębenkowej). 

W przypadku gdy uszkodzenie słuchu jest trwałe bądź nieuniknione, należy rozważyć rehabilitację słuchu i odpowiednie rozwiązania wspierające. Ponadto niezwykle istotna jest profilaktyka: unikanie długiej ekspozycji na hałas, stosowanie ochronników słuchu w hałaśliwym środowisku, ograniczanie głośności słuchawek, robienie przerw od dźwięku. 

Dodatkowo, życie po urazie akustycznym często wymaga adaptacji: świadomość konieczności ochrony słuchu w przyszłości, zmiana nawyków, monitorowanie stanu słuchu.

Aparaty słuchowe a uraz akustyczny – kiedy należy stosować?

Gdy uraz akustyczny prowadzi do trwałego ubytku słuchu – zwłaszcza odbiorczego typu – jednym z ważnych elementów pomagających przywrócić komfort słyszenia są aparaty słuchowe. 

Dobór aparatu powinien być indywidualny i oparty na wynikach badań audiologicznych oraz konsultacji z protetykiem słuchu lub audiologiem. Więcej o aparatach słuchowych znajdziesz na https://www.audioservice.com/pl-pl/

Aparat słuchowy może poprawić rozumienie mowy, zmniejszyć zmęczenie słuchowe i poprawić jakość życia, gdy ubytek nie jest całkowity lub gdy druga strona słuchu nadal jest funkcjonująca. W przypadku urazu akustycznego kluczowe jest jednak także połączenie takich urządzeń z właściwą ochroną słuchu i profilaktyką dalszych uszkodzeń.

Uraz akustyczny – czym jest i jak sobie z nim radzić?

Uraz akustyczny to poważne zagrożenie dla zdrowia słuchu – może być skutkiem jednorazowego ekstremalnego hałasu lub przewlekłej ekspozycji na nadmierny dźwięk. Jego konsekwencją są często ubytki słuchu, szumy uszne, trudności w komunikacji i pogorszenie jakości życia. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie, właściwa interwencja medyczna i audiologiczna oraz zastosowanie środków wspierających, takich jak aparaty słuchowe, gdy jest to wskazane. 

Nie mniej ważna jest profilaktyka – ochrona słuchu i zmiana nawyków mogą zapobiec dalszym uszkodzeniom.

Jeśli podejrzewasz, że mogłeś doświadczyć urazu akustycznego – nie zwlekaj z konsultacją. Im szybciej zostanie oceniony stan słuchu i podjęte działania, tym lepsze perspektywy powrotu do komfortu słyszenia.

To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.
Aparaty słuchowe są przeznaczone do poprawy słyszenia u osób z ubytkiem słuchu.
Akcesoria i aplikacje do aparatów słuchowych są przeznaczone do używania z aparatami słuchowymi.
Producent: WSAUD A/S; Podmiot prowadzący reklamę: WS Audiology Poland Sp. z o.o.